Egzama (Atopik Dermatit)

Egzama Nedir: Nedenleri, Belirtileri Nelerdir?

8 dk.
Egzama Nedir: Nedenleri, Belirtileri Nelerdir?
Ece Atalay

Ece Atalay

Blogger

+ Tüm yazıları

Birçoğumuzu etkileyen bir deri rahatsızlığı olan "Egzama nedir? Egzama neden olur?" gibi çok sorulan soruları yanıtlıyoruz!

Kaşıntı, kuruluk, kızarıklık ile kendini gösteren egzama, artık neredeyse herkeste sık sık karşılaştığımız bir cilt rahatsızlığı. Egzama, yetişkinlerde görüldüğü gibi, çocuklarda ve bebeklerde de sık sık görülüyor. Halk arasında yaygın olan bu cilt rahatsızlığı hakkında bilmen gereken her şeyi bir araya getirdik.

Egzama nedir? Egzama neden olur? Egzama belirtileri ve çeşitleri hakkında, hayat kaliteni yükseltmeye yardımcı olacak tüm bu bilgileri, yazımızda bulabilirsin...

1. Egzama nedir?

Egzama nedir?

Egzama, bir diğer adıyla atopik dermatit, kalıtsal ve genetik bileşenlerden büyük ölçüde etkilenen inflamatuar bir cilt rahatsızlığıdır. Her yaşta görülebilen egzama, kronik ya da dönemsel olarak ortaya çıkabilir. Yetişkinlerde görüldüğü gibi, egzama aslında bebekleri de sıkça etkileyen bir cilt rahatsızlığıdır.

Atopik yani egzamalı cilt, yağsız bir cilttir. Egzamalı ciltte kuruluk, kızarıklık, kaşıntı ve kabarcıklar görülür. Ciddi bir hastalık olmamasına rağmen hem kaşıntı hissi hem de görüntü olarak kişiyi rahatsız edebilir. Egzama neden olur ve nasıl geçer, bu konuda en sık soruların başında geliyor.

2. Egzama neden olur?

Egzama neden olur?

Egzama oluşumunda genetik faktörler rol oynadığı gibi, alerjiler ve kullanılan kimyasal içerikli ürünler de önemli nedenlerin başında gelmektedir. Farklı egzama çeşitlerinin de sebepleri farklı farklı olabilir. Genetik faktörler dışında, cildin maruz kaldığı sabun, parfüm, deterjan gibi kimyasal madde içeren ürünler egzamaya neden olabilir. Bunun bitki ve hayvanlarla temas, güneşte kalmak ve tozlu ortamlar da egzamaya neden olabilir.

Egzamanın sebeplerini şu şekilde listeleyebiliriz:

1.Genetik faktörler: Egzama, kalıtımsal bir rahatsızlıktır. Ailesinde egzama geçmişi olan kişilerde görülme olasılığı daha fazladır. 

2.Yüksek ateşli hastalıklar: Ateşli hastalıklar egzamayı tetikleyebilir. Özellikle çocuklarda ateşli hastalıklar sonrasında egzama belirtileri sık sık gözlemlenir.

3.Cildin enfeksiyon kapması: Cilt enfeksiyon kaptığında da egzama riski altındadır. Herpes virüsü gibi enfeksiyonlarda görülen kaşıntı, kızarıklık gibi belirtiler, beraberinde egzamayı da getirebilir.

4.Besin alerjisi: Vücudun bazı besinlere alerjisi varsa, egzama belirtileri baş gösterebilir. 

5.Kimyasallar: Bazı sabunlar, temizlik ve hijyen amaçlı kullanılan deterjanlar, bulaşık deterjanları egzama riskini arttırabilir. 

3. Egzama belirtileri nelerdir?

Egzama belirtileri

Egzamanın, ciltte aşırı kuruluk, pul pul dökülme, kaşıntı, kızarıklık ve cildin kuruluktan çatlaması gibi bir dizi belirtileri vardır. Ancak hepsinden çok dikkat çeken semptom kaşıntıdır.

Belirtiler yaşa bağlı olarak değişebilir: Bebeklerde yanaklarda, karında, kol ve bacak yüzeyinde, çocuklarda da kol ve bacakların kıvrımlarında kendini gösterebilir.

Yetişkinlerde genellikle ellerde, bacaklarda ve ayaklarda ortaya çıkarken, tüm vücudun etkilendiği, şiddetli atopik dermatit de görülebilir. Genellikle de bu kişiler, çocuklukta ve bebeklikte egzama geçmişi olan kişilerdir. 

Egzama belirtilerini listelemek gerekirse:

  • Ciltte kuru bölgeler görülür.
  • Kabarcıklarla başlar, devamında pul pul dökülmeler görülür.
  • Kaşıntı
  • Ciltte pul pul dökülme, kabartılar ve döküntü meydana gelir.
  • Zaman zaman iltihap eşlik edebilir.
  • Saç derisinde kepeklenme görülebilir.
  • Ciltte yanma hissi olabilir.

4. Egzama çeşitleri nelerdir? Egzama vücutta nerelerde görülür?

Egzama çeşitleri

Ciltte kaşıntı, pul pul dökülme ve aşırı kuruluk şeklinde ortaya çıkan egzama çeşitleri ise şöyledir:

El egzaması: Egzamanın en çok etkilediği bölgelerden biri de ellerdir. El egzaması genellikle kimyasal içeren ürünlerin teması sonucu ortaya çıkabilir. Özellikle kolonya, dezenfektan ve alkol içeren temizleyiciler el egzamasına neden olabilir.

Atopik egzama (Atopik dermatit): Genellikle bebeklikte ortaya çıkan atopik dermatit, bağışıklık sistemi ile alakalıdır. Alerjiye yatkın olan bünyelerde görülen bu egzama çeşidi, yetişkinlikte ortadan kalkabileceği gibi tekrarlama ihtimaline de sahiptir. 

Seboreik egzama (Seboreik dermatit): Vücudun yağlı olan bölgelerinde ortaya çıkan seboreik dermatit, genellikle kaşlarda, yanaklarda, burun kenarlarında, sakal altında kızarıklık, pullanma ve döküntü şeklinde kendini gösterir.

Kontakt egzama: Cilde temas eden ve reaksiyon göstermesine neden olan egzamaya kontakt egzama adı verilir. Parfüm, deterjan, makyaj malzemeleri, temizlik maddeleri, saç boyası, ayakkabı ve metal maddeler ciltteki yağ tabakasına zarar verebilir. Kontakt egzama akut veya kronik şekilde olabilir.

Asteatotik egzama: Genellikle yaşlılarda görülen asteatotik egzama, sık banyo yapılması sonucu ortaya çıkabilir. Cildin üst katmanındaki koruyucu yağ tabakası azaldığı için bacakların üst kısmında, kollarda ve gövdede çatlaklar şeklide kendini gösterebilir.

Numuler Egzama: Kol, bacak ve ellerde görülen bu egzama çeşitidi, kaşıntılı daire şekillerinde ortaya çıkar. Kronik bir egzama çeşidi olan numuler egzama genellikle yetişkinlerde görülür ve vücuttaki bir enfeksiyondan kaynaklanabilir.

Stres egzaması: Egzamanın bir diğer sebebi ise stres faktörüdür. Fazla stresli dönemlerde ciltte kaşıntı, aşırı kuruluk ve pul pul dökülme olarak kendini gösterebilir. Bu durumda cilt düzenli nemlendirilmeli ve stres faktöründen mümkün olduğunca uzaklaşması gerekir.

5. Egzama nasıl geçer?

5. Egzama nasıl geçer?

Yukarıda bahsettiğimiz egzama belirtileri ve egzama çeşitlerinden biri varsa, yapılacak ilk şey bir dermatologa görünmek olmalıdır. Egzamanın kendi kendine geçmesini beklemek veya egzamayı evde tedavi etmeye çalışmak sonuç vermeyebilir. Dermatologtan egzama tedavi yöntemlerini öğrenmek, önerilerini uygulamak ve gerekirse doktorun kişiye göre önereceği egzama ilaçlarını kullanmak, tedavinin en önemli adımıdır.

Egzama şikayetlerine göre doktorun önereceği ilaçlarla birlikte, ciltteki rahatsızlık hissini ortadan kaldırmaya yardımcı olacak, hayat kalitesini artıracak yardımcı cilt bakım ürünleri de kullanılabilir. Özellikle ağır kimyasallar, parfüm ve sabun içermeyen vücut yıkama jelleri kullanmak, cildin üst tabakasını onaracak ve lipid oluşumunu destekleyecek nemlendiriciler kullanmak önemlidir. Egzama çeşidine ve sebebine odaklandıktan sonra, yine doktorun önerileri ile egzama tedavisi yapılabilir.

6. Egzamaya ne iyi gelir?

6. Egzamaya ne iyi gelir?

Egzamaya ne iyi gelir? sorusu, en sık duyduğumuz sorulardan biri. Günlük hayatta yapılabilecek ufak değişikliklerle, egzamanın verdiği rahatsızlık hissini minimuma indirmek mümkün. Egzamaya iyi gelen 10 adım ise şu şekilde:

1. Çok sıcak su ile yıkanmamak

Egzamalı ciltler, çok sıcak suyla yıkanmaktan kaçınmalıdır. Uzun uzun banyo yapmaktansa kısa duşlar almaya özen gösterebilirsiniz. Ayrıca hamama gidiyorsanız bu süreçte gitmeniz uygun olmayabilir. Hamamlardaki yüksek sıcaklıklar cildinizi daha da hassas hale getirebilir.

2.Hijyen ürünlerini dikkatli seçmek

Duşta, ellerinizi yıkarken, gün içerisinde günlük hijyeni sağlarken kullanılan ürünleri dikkatli seçmek gerekir. Kullandığınız ürünler cildinizi nazikçe temizleyecek, yatıştırıcı etken maddeleri içeren, atopik cilt üzerinde test edilmiş, hassas ciltlere uygun olmalıdır.

3.Kaşımaktan kaçınmak

Egzamalı ciltlerde kaşıntı, baş etmesi en zor olan belirtilerden biri. Özellikle bebeklerde kaşıntı, bebeklerin uyku kalitesini düşürebilir. Egzamalı cildi kaşımak, kaşınma hissinin azalmasına neden olmayacağı gibi, cildi tahriş ederek dış faktörlerin reaksiyona neden olma ihtimalini de artırabilir.

Bebeğinizin ellerine pamuklu eldiven takarak kaşınmasına engel olabilirsiniz. Yetişkinler ve çocuklar için de kaşıntıya neden olabilecek kıyafetlerden kaçınabilirsiniz.

4.Sentetik kumaşlardan ve yünlerden uzak durmak

Sentetik kumaşa sahip kıyafetlerden, nevresimlerden, yastık kılıflarından, yün battaniyelerden olabildiğince kaçınmalısınız. Pamuklu, yumuşak kumaşa sahip kıyafetleri ve örtüleri tercih edebilirsiniz.

5. Düzenli su içmek

Düzenli su içmek, cildin nemli kalmasını sağlayacağı için son derece etkili olacaktır.

6.Stresten uzak durmak

Stres, egzamayı tetiklediği için özellikle yetişkinlerde stresten mümkün olduğunca uzaklaşmanızı sağlayacak etkinlikler yapmanızı öneririz. Gevşeme terapileri, masajlar, hatta yoga bu konuda çok yardımcı olabilir.

7. Sağlıklı beslenmek

Egzama ve beslenme ilişkisi de özellikle dikkat edilmesi gereken bir konudur. Sağlıklı beslenmeye başlayabilir, özel bir diyet uygulamanız gerekiyorsa doktorunuza danışabilirsiniz.

8. Nemlendirici uygulamak

Cildin üst tabakasının onarılmasını sağlayacak, lipid oluşumunu destekleyecek ve kaşıntı hissini azaltmaya yardımcı olacak nemlendiriciler rahat bir nefes almanıza yardımcı olacaktır. Özellikle duştan sonra tüm vucudu, egzamalı ciltler için uygun olan nemlendiricilerle nemlendirmek gerekir.

9. Evi havalandırmak ve tozdan arındırmak

Evinizi veya sık zaman geçirdiğiniz ortamları düzenli olarak havalandırmak, tozu uzaklaştırmak gerekir. Alerji kaynaklı egzamalar için tozlu ve havasız ortamlar iyi olmayacaktır. Bununla birlikte temizlik yaparken deterjanlara temas etmemek için eldiven kullanılması da önerilir.

10. Dermatologun önerilerine uymak

Egzama belirtileri gösteriyorsanız, mutlaka bir dermatologa görünmenizi öneririz. Doktorun size göre uygulayacağı tedavi yöntemlerini aksatmamalı, önerilerini dikkatle uygulamalısınız.

7. Egzama tedavisi nasıl yapılır?

"Egzama tedavisi nasıl yapılır? Egzama kaşıntısı nasıl geçer?" gibi sorular, egzama hakkında en sık sorulan soruların başında geliyor. Egzama belirtilerini gösteriyorsanız, mutlaka bir dermatologa görünmenizi tavsiye ediyoruz. Bunun dışında egzama tedavi yöntemlerini şu şekilde sıralayabiliriz:

Cilt bariyerinin onarılması: Cilt bariyerinin onarılması, cildin aşırı nem kaybetmesini engellemek ve daha da fazla kurumasının önüne geçmek için önemlidir. Cilt bariyerini güçlendirecek kremler ve sabunlar cilt doktorları tarafından önerilebilir.

Medikal tedavi: Egzamayı tamamen ortadan kaldıracak bir tedavi bulunmamakla birlikte, cilt doktorlarının önereceği merhemler ile birlikte, ağızdan alınan tedaviler ve fototerapi gibi yöntemler de bulunmaktadır.

Egzama kaşıntısının giderilmesi: Egzama ile ilgili en can sıkıcı konuların başında kaşıntı geliyor. Hayat kalitesini son derece etkileyen egzama kaşıntısını gidermek için kaşıntı giderici ve rahatlatıcı kozmetik kremleri cilt doktorları önerebilirler. Kaşıntının azalmasıyla gece uykusu kalitesinde de artış gözlemlenebilir.

Kronik egzama faktörlerinden kaçınmak: Belirli dönemlerde ortaya çıkan kronik egzamayı tedavi etmek için stresli durumlardan uzak durmak, uyku düzeni gibi faktörlerin gözden geçirilmesi ve bu gibi durumlardan uzaklaşılması önerilebilir.

Yama testi: Eğer egzama alerjik reaksiyonlardan kaynaklanıyorsa, doktorun önerisi ile yama testi yapılabilir. Sırta uygulanan bu testte, kişinin alerjenlere olan tepkisi ölçülür.

Biyopsi: Egzama sebebi için herhangi bir alerjik etken görülmediğinde, başka hangi sağlık sorunun egzamaya neden olduğunun öğrenilebilmesi için biyopsi istenebilir.

8. Egzama bulaşıcı mıdır?

Egzama bulaşıcı br hastalık değildir. Bebeklikte ortaya çıkan, yetişkinlikte de sık sık görülen egzama, tamamen ciltte oluşan aşırı kuruma ile kendini gösterir. Cilt doktorları bir kişiden diğerine egzama bulaşmadığını belirtmektedirler.

9. Egzama ilaçları nelerdir?

Egzama için hangi ilaçlar kullanılır? sorusunun yanıtını yalnızca cilt doktoru verebilir. Tamamen kişiye ve cildindeki reaksiyonlara göre değişen egzama ilaçları ve egzama tedavisi kesinlikle bir uzman tarafından uygulanmalıdır. Bu tedavide kremler, şampuanlar, sabunlar ve ağız yoluyla alınan ilaçlar yer alabilir.

Editörün Favorisi

Çok kuru ve atopiye eğilim gösterebilen cildimizin biraz daha rahatlamasını sağlamak, kuruluk kaynaklı kaşıntı hissini azaltmak ve cildimizin nemlenmesini sağlamak için La Roche Posay Lipikar serisini sık sık kullanıyoruz. Lipikar serisindeki Lipikar Baume AP+M Nemlendirici, yenidoğan bebekler olmak üzere çocuklarda ve yetişkinlerde, kısacası tüm aile bireylerinde kullanılabilen bir nemlendirici. Cilt mikrobiyomunu dengeleyen ve kuruluk kaynaklı kaşıntı hissini azaltmaya yardımcı olan bu nemlendirici cildimizin kuruduğu dönemlerde imdadımıza yetişiyor.

Bununla birlikte La Roche Posay Lipikar Syndet AP+'yi duşta kullandığımızda da rahat ediyoruz. Serideki diğer bir ürün olan Lipikar Stick AP+ stick formu ile kaşınma hissini hafifletiyor. Ekstra kuruyan ellerimiz için de ellerimiz için Lipikar Pain Surgras sabun kullanırken, Lipikar Xerand çantamızdan asla eksik olmuyor! La Roche Posay Lipikar serisini daha yakından incelemek için bu makalemize göz atabilirsin.

Önerilen cilt bakım rutini

Yorumlar

Soru sormak için üye ol veya giriş yap